Operator sieci ograniczył w 2026 r. farmy fotowoltaiczne o 1,2 TWh przez nadwyżkę energii
Od początku 2026 r. PSE poleciły ograniczyć produkcję farm fotowoltaicznych o 1 218 GWh, o 38 proc. więcej niż rok wcześniej. 99,8 proc. tej energii obcięto z powodu nadwyżki w całym systemie w południe, a tylko 0,2 proc. z ograniczeń sieci. Rozbudowa lokalnej sieci tego nie zmieni.
Od 1 stycznia do 23 września 2026 r. PSE, operator krajowej sieci przesyłowej, poleciły ograniczyć produkcję farm fotowoltaicznych o 1 218 GWh. To o 38 proc. więcej niż w tym samym okresie 2025 r. i już więcej niż w całym 2025 r. (982 GWh). 99,8 proc. tej energii PSE obcięły, bo w południe w całym systemie było więcej energii, niż zużywali odbiorcy. Tylko 0,2 proc. (2,4 GWh) wynikało z ograniczeń sieci. Dla inwestora to ważne: ograniczeń na polecenie PSE nie usunie rozbudowa linii w jego regionie.
PSE potwierdzają to wprost: „Aktualnie przyczyną […] nierynkowych redukcji źródeł OZE są kwestie bilansowe”. Operator nie może dopuścić, by podaż przekroczyła zużycie w kraju. Najpierw obniża pracę dużych elektrowni konwencjonalnych, ale według PSE nie może ich wyłączyć całkiem, bo stabilizują system. Kiedy to nie wystarcza, ogranicza farmy.
| Ograniczenia PV na polecenie PSE | Z powodu nadwyżki | Z powodu sieci |
|---|---|---|
| 2024, cały rok (URE) | 595 GWh | 2 GWh |
| 2025, cały rok | 968 GWh | 14 GWh |
| 2026, do 23 września | 1 216 GWh | 2 GWh |
55 proc. obciętej energii przypadło na godziny 10–14, a 81 proc. na 10–16. Ograniczenia trwały łącznie 1 306 godzin.
Farma 1 MW mogła do 23 września wyprodukować ok. 909 MWh (PVGIS, Poznań). PSE obcięły średnio 5,8 proc. możliwej produkcji całej fotowoltaiki, czyli ok. 53 MWh na megawat. Dla przeciętnej farmy to dolna granica, bo w tej średniej są też instalacje domowe, których polecenia dotąd nie obejmowały. Za niewyprodukowaną energię przysługuje rekompensata. Farmy wiatrowe PSE ograniczyły o 516 GWh, ponad dwa razy więcej niż w tym samym okresie 2025 r.
Lokalna sieć bywa problemem osobno. W 2024 r. operatorzy sieci dystrybucyjnych sami ograniczyli farmy PV o 24 GWh z powodu przeciążeń linii i zbyt wysokiego napięcia, w 98,8 proc. na terenie Enea Operator (URE). Nowszych danych URE jeszcze nie opublikował.
Co to znaczy dla inwestora
Ograniczenia w godzinach 10–16 trzeba liczyć jako trwały element pracy farmy, dopóki system nie zyska elastyczności. PSE wskazują jako rozwiązania przesuwanie zużycia w czasie oraz magazyny energii, „w szczególności magazyny energii cieplnej”. Chcą też, by farmy uczestniczyły w rynku bilansującym, czyli sprzedawały PSE zmniejszenie produkcji za rynkową cenę zamiast wykonywać polecenia. Właściciel farmy powinien uwzględnić godziny ograniczeń w modelu finansowym i sprawdzić, czy opłaca mu się magazyn przy farmie, umowa sprzedaży dopasowana do tych godzin albo udział w rynku bilansującym. PSE zastrzegają, że przy budowie i awariach linii w przyszłości mogą dojść ograniczenia z powodów sieciowych.
Dane: suma poleceń PSE z raportu poze-redoze (kwadranse, MW × 0,25 h), przy założeniu, że polecona redukcja to niewyprodukowana energia; dane za ostatnie dni PSE mogą jeszcze korygować.
Źródła: PSE: dane o redysponowaniu OZE · PSE: pytania i odpowiedzi o redysponowaniu · URE: sprawozdanie o redysponowaniu za 2024 r.
