Opłata koncesyjna w górę dziesięciokrotnie. Projekt UD457 obejmie portfele małych farm PV

Ministerstwo Energii chce dziesięciokrotnie podnieść opłatę koncesyjną i przedkoncesyjną w energetyce. Współczynnik dla wytwarzania, magazynowania i obrotu energią elektryczną ma wzrosnąć z 0,0005 do 0,005, czyli do 0,5 proc. przychodu z działalności objętej koncesją. Projekt nowelizacji Prawa energetycznego (UD457) likwiduje też zwolnienie, z którego korzystają właściciele wielu farm PV o mocy do 5 MW. Nowe stawki mają obowiązywać już przy rozliczeniu przychodów za 2026 r.

Projekt z 9 września trafił do konsultacji publicznych 15 września. Ministerstwo dało na uwagi 14 dni od publikacji w Rządowym Centrum Legislacji i uzasadnia krótki termin „pilną potrzebą uporządkowania i uszczelnienia zasad wnoszenia opłat”. Projekt nie przeszedł prekonsultacji.

Co się zmienia

Współczynniki trafiają z rozporządzenia Rady Ministrów z 2021 r. do ustawy. Według uzasadnienia dziesięciokrotny wzrost to propozycja Prezesa URE. Stawka 0,005 obejmie m.in. wytwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucję i obrót energią elektryczną. Paliwa ciekłe, przesył CO₂ oraz nowe kategorie wodorowe dostaną 0,003.

Minimalna opłata wzrośnie z 1000 do 5000 zł i co roku będzie waloryzowana o inflację. Kwota minimalna nie zmieniała się od 2018 r. Znika górny limit 2,5 mln zł dla każdego rodzaju działalności. Według danych URE przytoczonych w uzasadnieniu, w 2025 r. limit zapłaciło 23 koncesjonariuszy z 27 koncesjami: łącznie 67,5 mln zł przy przychodach 453 mld zł.

Te same zasady obejmą opłatę przedkoncesyjną. Od 2026 r. płacą ją wytwórcy i magazyny energii, którzy działają bez koncesji w okresie przejściowym.

Koniec zwolnienia dla portfeli do 5 MW

Dla branży PV najważniejsza jest zmiana zwolnienia. Dziś z opłaty zwolniona jest każda instalacja OZE o mocy do 5 MW, więc spółka z kilkunastoma farmami po 1 MW nie płaci nic. Po zmianie zwolnienie przysługuje tylko wtedy, gdy łączna moc zainstalowana wszystkich instalacji OZE przedsiębiorstwa nie przekracza 5 MW.

Projekt zamyka też drogę przez spółki celowe. Jeśli przedsiębiorstwo należy do grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, liczy się wszystkie instalacje w Polsce, które należą do spółek z grupy albo są przez nie posiadane, użytkowane lub zarządzane. Z danych URE wynika, że próg 5 MW przekracza łącznie ok. 230 przedsiębiorstw, które mają co najmniej jedną instalację do 5 MW.

Ile to kosztuje

Opłata to iloczyn współczynnika i przychodu z działalności koncesjonowanej. Na każde 10 mln zł przychodu wynosi dziś 5 tys. zł, a po zmianie 50 tys. zł. Spółka z 20 farmami PV po 1 MW i ok. 8 mln zł sprzedaży rocznie nie płaci dziś nic. Po zmianie zapłaciłaby ok. 40 tys. zł rocznie (wyliczenie redakcji).

Magazyny energii wprost trafiają do grupy ze współczynnikiem 0,005. Polska Izba Magazynowania Energii i Elektromobilności (PIME) nazywa dziesięciokrotną podwyżkę „bardzo poważną zmianą warunków działania” dla sektora, który dopiero intensywnie się rozwija, i apeluje o rzetelne konsultacje.

W ocenie skutków regulacji ministerstwo szacuje dodatkowe dochody budżetu na ok. 3,56 mld zł rocznie. Zniesienie limitu ma dać ok. 2,8 mld zł, wyższe współczynniki 754 mln zł, a wyższa opłata minimalna 8,9 mln zł. W tej samej ocenie resort zapisał, że projekt nie wpływa na mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa.

Co dalej

Ustawa ma wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu. Nowe współczynniki mają objąć opłatę za 2026 r., a opłatę wnosi się do 15 kwietnia roku następnego. Jeśli ustawa wejdzie w życie przed końcem roku, pierwsza wyższa płatność przypadnie do 15 kwietnia 2027 r. Formularze rozliczeniowe przygotuje Prezes URE w ciągu 14 dni od wejścia ustawy w życie.

Wśród adresatów konsultacji są m.in. PIME, Polskie Stowarzyszenie Magazynowania Energii, PSEW i organizacje branży fotowoltaicznej. Termin na uwagi mija 14 dni po publikacji projektu 15 września. Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji zbiera uwagi członków do 25 września.

Źródła: Projekt UD457 z uzasadnieniem i OSR (RCL) · Pismo Ministra Energii kierujące projekt do konsultacji · Gramwzielone.pl: stanowisko PIME