Falownik instalacji PV wyłącza się przez napięcie w sieci. Co z tym zrobić

Falownik mikroinstalacji musi się odłączyć od sieci, gdy średnie napięcie z 10 minut przekroczy 253 V, a przy 264,5 V w 0,2 sekundy. W słoneczne południe napięcie podnosi sam eksport energii z paneli, a część woltów może dokładać przewód między falownikiem a licznikiem. Pomóc mogą trzy rzeczy: grubszy przewód, włączenie funkcji P(U) i reklamacja u operatora sieci.

Do 248,4 V falownik pracuje normalnie. Powyżej, jeśli ma włączoną funkcję P(U), ogranicza moc. Gdy średnia z 10 minut przekroczy 253 V, wyłącza się w 3 s, a przy 264,5 V w 0,2 s. Takie nastawy wymagają Tauron i Enea od instalacji przyłączanych według kodeksu sieci NC RfG. Właścicielowi nie wolno ich zmieniać.

Dlaczego napięcie rośnie

Prąd płynący z domu do transformatora przechodzi przez opór przewodów, więc napięcie przy domu jest wyższe niż przy transformatorze. Im dłuższa linia, im więcej instalacji oddaje na niej energię w tym samym czasie i im większa moc, tym większa różnica. Dlatego wyłączenia zdarzają się w słoneczne południa, na końcu długich linii wiejskich i podmiejskich. Każde wyłączenie trwa dłużej niż sam skok napięcia: falownik wraca do sieci po co najmniej 60 s i dochodzi do pełnej mocy po ok. 10 minutach.

Krok 1: sprawdź przewód do licznika

Co widać: jednofazowy falownik 3,68 kW na przewodzie 2,5 mm² dokłada 2,3 V na każde 10 m, trójfazowy 10 kW na 4 mm² tylko 0,6 V. Te wolty dodają się do napięcia sieci, które mierzy falownik.

Wzrost napięcia [V] = 2 · I · L ÷ (56 · S) dla jednej fazy, I · L ÷ (56 · S) dla trzech faz (I – prąd w A, L – długość przewodu w m, S – przekrój w mm²).

Przykład: falownik jednofazowy 3,68 kW (16 A), 25 m przewodu 2,5 mm²: 2 · 16 · 25 ÷ (56 · 2,5) ≈ 5,7 V. Przy 248 V w sieci falownik widzi ok. 253,7 V. Z przewodem 4 mm² dokłada ok. 3,6 V i widzi 251,6 V.

Krok 2: poproś instalatora o P(U)

P(U) to funkcja falownika, który przy rosnącym napięciu zmniejsza moc, zamiast wyłączać się w całości. Operatorzy ją zalecają od 248,4 V. Nie każdy falownik ją ma i zwykle nie włączy jej właściciel: w falownikach Fronius robi to serwis producenta, co wsparcie techniczne Froniusa zalecało właścicielowi falownika wyłączanego przy 253 V. P(U) nie usuwa przyczyny. W najsłoneczniejszych godzinach instalacja oddaje mniej energii, ale nie traci jej w całości. Drugi tryb, Q(U), wymagany przez operatorów, obniża napięcie tylko trochę, bo przewody sieci niskiego napięcia mają głównie opór.

Krok 3: reklamacja u operatora

Norma PN-EN 50160, na którą powołują się wymagania operatorów, nie dopuszcza średniej 10-minutowej powyżej 253 V. Rozporządzenie o funkcjonowaniu systemu (§ 45) wymaga mniej: 95 proc. średnich w tygodniu w przedziale 207–253 V. Operator odpowiada za napięcie, jeśli odbiorca wypełnia swoje obowiązki dotyczące mocy biernej. W formularzu reklamacji Tauronu właściciel oświadcza, że nastawy sprawdził uprawniony instalator, że Q(U) jest włączony i czy włączony jest P(U). Na wniosek odbiorcy operator mierzy napięcie w punkcie przyłączenia.

Zapamiętaj

1. Falownik wyłącza się, gdy średnie napięcie z 10 minut przekroczy 253 V.
2. Eksport z paneli sam podnosi napięcie, a część woltów może dokładać własny przewód.
3. P(U) ogranicza moc zamiast wyłączenia, ale włącza ją instalator lub serwis, a nie każdy falownik ją ma.
4. Reklamację składaj po sprawdzeniu nastaw, Q(U) i P(U).

Źródła: Tauron Dystrybucja, Zbiór wymagań dla mikroinstalacji · Enea Operator, Zbiór wymagań dla modułów typu A · Tauron Dystrybucja, formularz reklamacji mikroinstalacji · Rozporządzenie MKiŚ z 22 marca 2023 r., § 45 · Leonardo Energy, przewodnik po normie EN 50160 · Forum Fronius: wyłączanie falownika przy wysokim napięciu · Elektroinstalator: sterowanie napięciem w sieciach nn